h

Brussel moet niet de baas spelen in Amsterdam (Opinie)

9 augustus 2018

Brussel moet niet de baas spelen in Amsterdam (Opinie)

Foto: SP / Creative commons

Wie is nu eigenlijk de baas in Amsterdam? Bijvoorbeeld als het gaat om strengere regels voor vakantieverhuur, of bij het aanpakken van de problemen op de Amsterdamse taximarkt? De meeste mensen zullen zeggen: de gemeenteraad, of het college van Burgemeester & Wethouders.

Een ingekorte versie van deze opinie verscheen vandaag in Het Parool. 

Maar de Europese Commissie denkt daar anders over: zij wil iedere regeling die iets te maken heeft met diensten, in de toekomst eerst beoordelen voordat de gemeenteraad of het College er een besluit over neemt.

Over dit voorstel wordt al bijna een jaar in Brussel onderhandeld, maar niemand die het weet. En dat terwijl het een directe aantasting is van de lokale democratie. Niet bewoners, maar bedrijfslobbyisten in Brussel bepalen in de toekomst het beleid. Wij roepen op tot actie van gemeentes en andere overheden om dit niet te laten gebeuren.

Wat is het geval? De huidige Europese richtlijn verplicht nationale overheden om nieuw aangenomen wetten en regels in de dienstensector te melden bij de Europese Commissie. Die kijkt dan of de maatregelen het dienstenverkeer niet teveel belemmeren. Voor de Commissie gaat dit echter niet ver genoeg, want zij stelt nu voor de meldingsplicht uit te breiden naar lokale en provinciale overheden. Bovendien moeten wetten en regels in het vervolg niet achteraf, maar vooraf worden gemeld. Dat betekent dat met deze nieuwe ‘notificatierichtlijn’ de gemeenteraad drie tot zes maanden moet gaan zitten wachten op Brussel, voordat een regeling van kracht kan worden.

Na melding bij de Commissie hebben de Brusselse ambtenaren en de andere lidstaten drie maanden de tijd om het voorstel te beoordelen. Als niemand bezwaar maakt, kan de gemeenteraad het voorstel eindelijk inbrengen voor besluitvorming. Maar als er wel bezwaren zijn, dan volgt nog eens een periode van drie maanden van onderhandelingen. Mocht er na zes maanden nog geen akkoord van de Commissie zijn, dan kan de gemeenteraad wel doorzetten, maar dan dreigt de Commissie een gerechtelijke procedure, de zogeheten inbreukprocedure, in gang te zetten. Die duurt altijd lang, soms wel jaren, en al die tijd blijft het onduidelijk of het voorstel mag van Brussel. 

Nu is het woord ‘dienst’ nogal vaag, maar heel veel gemeentelijke regelingen hebben ermee te maken. Denk aan de bestemmingsplannen: die regelen welke activiteit waar mag plaatsvinden of welk type bedrijf zich waar mag vestigen. Die vallen ook onder de dienstenrichtlijn, zo stelde het Europese Hof van Justitie onlangs nog vast. Net als de eerdergenoemde vakantieverhuur en de taxi’s. Het gaat dus om heel veel verschillende zaken.

Amsterdammers willen zelf over hun stad kunnen beslissen. Daarbij hebben ze geen Brusselse bureaucratie nodig. Bovendien is het bekend dat grote bedrijven als Airbnb en Booking.com de deur plat lopen bij Commissie ambtenaren. Dat belooft dus niet veel goeds, als je als stadsbestuur wat wilt doen tegen de overlast van vakantieverhuur. Het indammen van de overdaad aan wafel- en toeristenwinkels zal op fel verzet rekenen vanuit de lobby van de toeristensector. En superlobbyist – tevens voormalig Eurocommissaris – Neelie Kroes kan haar connecties aanwenden om dwars te liggen bij strengere regels voor de problemen op de Amsterdamse taximarkt, waar haar bedrijf Uber mede-veroorzaker van is.

Kortom: Zodra het stadsbestuur kiest voor het publiek belang van mens, milieu en maatschappij, zal het op verzet kunnen stuiten van grote commerciële partijen, die hun winstmarges belangrijker vinden dan het algemeen belang. En bij de Europese Commissie een ingang krijgen om hun zin door te drammen, ten koste van democratische besluitvorming.

Daarnaast is het volstrekt onduidelijk wat nu de meerwaarde van het voorstel is: de Commissie klaagt dat ze te weinig mensen heeft voor eerdergenoemde inbreukprocedures. Maar hoeveel ambtenaren denkt de Commissie nodig te hebben om alle regelingen van alle lokale, regionale en nationale overheden uit de hele EU binnen de periode van drie maanden te beoordelen? 

Met dit voorstel krijgt zowel de Europese bureaucratie als de factor kapitaal een onevenredig grote – en zeer onwenselijke –invloed op onze democratie: lokaal, regionaal en nationaal.

Dat mag niet gebeuren! Amsterdam is van Amsterdammers, niet van Brusselse bureaucraten. Wij roepen alle overheden – gemeenten, provincies en het Rijk – op om protest aan te tekenen tegen deze overname van ons democratisch stelsel door de belangen van het grote geld. Onze democratie is niet te koop.

Dennis de Jong, SP-fractievoorzitter Europees Parlement
Tiers Bakker, SP-gemeenteraadslid Amsterdam

Zie ook:

U bent hier