h

"Sociale strijd is keihard nodig" (Algemene beschouwingen)

29 mei 2019

"Sociale strijd is keihard nodig" (Algemene beschouwingen)

Foto: SP Amsterdam

Het College is ruim een jaar onderweg. Met veel sociale ambities en veel geld in het coalitieakkoord voor armoedebestrijding, betaalbaar wonen, schone lucht, werkbrigade, banen, aanpak racisme en discriminatie, goede zorg. Mooi. En de ambities staan nog fier overeind.

Dit zijn de algemene beschouwingen van SP-fractievoorzitter Erik Flentge bij de voorjaarsnota van 2019.

Een nette begroting ligt hier voor, zal men zeggen. Dat is zo. Maar de SP is niet opgericht voor nette begrotingen. De maatschappelijke problemen zijn te groot. De sociale ambities mogen meer het voortouw krijgen.

Waar het autoluw maken van de stad vol ambities is begonnen, maatregel op maatregel - pleit ik voor dezelfde snelheid op bestrijding armoede, of op zorg. De prioritering mag anders. Het banenplan van wethouder Groot Wassink is een mooi voorbeeld de goede richting op.

Ook de Raad grossiert in voorstellen die niet de eerste prioriteiten van deze stad zijn: letters I Amsterdam weg, vegetarische gemeente-catering, inclusieve soep, inzamelen gebruikte luiers, dure stadsdeelconferenties, bloemen rond afvalbakken, of zelfs een discussie over de aantasting lichamelijke integriteit van de krokodil.

Niet élk voorstel uit dit rijtje is per sé slecht, maar waarom niet volle bak inzetten op het bestrijden van kinderamoede die nog steeds zo groot is, om werklozen jongeren in amsterdam aan het werk te helpen, het betaalbaar maken van wonen, het verdringen van Amsterdammers of om dakloosheid te voorkomen?

Ik ben 8e spreker tijdens deze beschouwingen, dus laat ik eens specifiek inzoomen op de zorg. Ja, we dichten de gaten van tientallen miljoenen euro die zijn ontstaan omdat de regering liever multinationals spekt dan zich te bekommeren om mensen.

Maar de SP is niet van het gaten dichten. Ja, ondanks alles blijven onze ambities onverminderd groot. We moeten nieuwe stappen maken. Privaat kapitaal heeft vrij spel. Voor alles wat publiek is geldt nog steeds een kaalslag. Hoe bestaat het dat we markt en kapitaal nog steeds zo dominant laten zijn in de zorg?

Zorgverzekeraars draaiden ons Slotervaart ziekenhuis hardvochtig definitief de nek om. Sindsdien zijn de wachtlijsten alleen maar langer en de personeelstekorten bepaald niet kleiner geworden. Huisartsen en ziekenhuisartsen weten nauwelijks waar ze patienten onder kunnen brengen. Het is bellen, bellen en bellen voor een plek. Patienten wachten maanden op een neuroloog, een nieuwe heup of op broodnodig onderzoek bij hartritmestoornissen. En het probleem speelt bij veel specialismen. De eerste hulp is overbelast.

Ondertussen stuurt Zilveren Kruis - met 700 miljoen euro op de plank en 100 miljoen winst in 2018 - een persbericht, dat de wachtlijsten een stuk minder worden. Beter kan de immense kloof niet worden blootgelegd tussen de spreadsheets van de bureaucratie en de realiteit van patiënt en zorgverlener.

Ambulance- medewerkers delen de zorgen. Regelmatig zijn er patientenstops voor de eerste hulp bij ziekenhuizen, rode lampjes op het computerscherm aan boord van de ambulance.

Bij de ambulance speelt ook een groot personeelstekort. Hoe zit dat met het opleiden van ambulancepersoneel, verpleegkundigen, doktersassistenten en ander zorgpersoneel? Is de gemeente al in dit gat gesprongen op de manier zoals we dat bij onderwijs doen? Ik heb daarvoor een motie als aansporing.

En deze is ook aan de burgemeester: hoe staat het ervoor met de beschikbaarheid en paraatheid van ambulances? Ik hoor dat de standplaatsen - bijvoorbeeld in oost en west- ‘s nachts regelmatig onderbezet zijn. In heel Amsterdam vallen diensten uit. Is dat ook uw informatie?

Is er de zekerheid dat wordt voldaan aan de minimum paraatheid in de regio Amsterdam, zoals dit is gesteld door het RIVM? Is er de zekerheid dat we voldoende op sterkte bij een calamiteit of ramp? Wil de burgemeester dat onderzoeken om dat zeker te stellen?

Een deel van het ambulancepersoneel en de vakbond zegt dat de baas van de ambulance 'een waar schrikbewind voert'. Management keek eerder al in de meldkamer naar camerabeelden van de ambulance om te checken wie er aan het demonstreren was op de Dam.

Nu weer hebben advocaten zwijgcontracten opgesteld voor het ambulancepersoneel om te voorkomen dat misstanden bij de ambulance worden gemeld aan derden, personeel moest dat tekenen. Ik heb het in bezit. Inmiddels toch maar weer ingetrokken, maar daarmee zijn mijn zorgen niet weg. Is het college hiermee bekend? Kan zij navragen wat hier aan de hand is?

Het kan anders. Minder markt, minder loopjongen van het kapitaal, minder concurrentie, meer samenwerking. Het coalitieakkoord zegt ‘we starten in een aantal wijken met zorgcoöperaties waar zorgorganisaties gaan samenwerken voor buurtgerichte thuiszorg.’

Ik heb er sindsdien nog weinig over gehoord. De hoogste rechter tikte de gemeente al op de vingers. Amsterdammers moeten concreet te horen krijgen op hoeveel uur hulp bij huishouden ze recht hebben. Hoe staat het met de uitvoering?

Eén van de antwoorden is vaart maken met het oprichten van cooporaties. Er is niets wat ons in de weg staat om snel te beginnen. Zutphen en Heerlen gingen ons voor. Daar zijn in een mum van tijd een paar zelfverantwoordelijke teams van huishoudelijke hulpen gestart, die niet onder een commerciele partij vallen. Ze verdelen het werk, de rompslomp met contracten is uitbesteed aan een landelijke club. De Gemeente ondersteunt. Elke patient kan deze cooperatie kiezen. Het gaat behoorlijk goed, de patienten zijn tevreden, het personeel krijgt een hoger - nee, een fatsoenlijker - loon dan elders.

Zonder protocollen krijgt gezond verstand alle ruimte. Amsterdam is complexer, natuurlijk, maar ook hier kan het. En ik zal u eerlijk opbiechten, dat de SP dit soort zorgcooperaties groot wil maken zodat op langere termijn commerciele aanbieders eruit worden geknikkerd. En zorg weer zorg wordt. Publiek boven privaat. Wat is de stand van zaken, vraag ik de wethouder?

Waarom zouden wij ons voor de hulp bij huishouding opnieuw uitleveren aan een europese aanbesteding, ons uitleveren aan het kapitaal? Kunnen we daar geen einde aan maken? Wat belet ons? Waarom gaan we niet op weg naar een situatie waarbij niet de commerciele partijen maar de gemeente zelf controle heeft? Dat doen we ook bij de Ouder- en Kindteams.

Tenslotte: Wekelijks komen er tientallen daklozen bij. Ik maak me daar ernstige zorgen over. Hoe zit dit, wethouder? Kunt u dit nader duiden? Ook dat moeten we een halt toeroepen. Natuurlijk door het bouwen en behouden van betaalbare woningen. Maar ook door herstelzorg op te bouwen, waar mensen die tijdelijk in de oroblemen zitten in gesprek kunnen raken met peers. Utrecht doet daar mooie dingen mee. Wilt u daar naar kijken?Vandaar een motie samen met GroenLinks.

Kortom, colege, pak de sociale strijd met extra snelheid en ambitie op. Nu. Het is kei-en keihard nodig.

Zie ook:

U bent hier